على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3770

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كسى كه براى اثبات حق خود و يا ادعاى خود دليل و بينه مىآورد . نمودن ( namudan ) و ( nomudan ) ف ل م . پ . هويدا شدن و آشكار شدن و ظاهر شدن و كنانيدن و بيان كردن و واضح كردن و ظاهر و آشكار كردن و هويدا كردن . و نيز نمودن : بمعنى كردن مىآيد مانند معالجه نمودن يعنى معالجه كردن و باز نمودن باز كردن . نمودنى ( namudani ) ا . پ . نمايش . نمودنى ( namudani ) ص . پ . هر آن چيز كه لايق و سزاوار كردن و نمودن باشد . نموده ( namude ) و ( nomude ) ص . پ . كرده . و هويدا كرده شده و ظاهر كرده شده و پديد آمده . نمودى ( namudi ) ا . پ . نمايش . نموذج ( namuzaj ) ا . ع . معرب نمودهء فارسى يعنى نمونه . نمور ( nomur ) ع . ج . نمر . نمزوج ( nomuzaj ) و نموزش ( nomuzec ) ا . پ . تخت و كرسى و صندلى . نموس ( nomus ) ع . ج . نمس . نموسك ( namusak ) و نموشك ( namucak ) و ( nomucak ) ا . پ . پرنده‌اى كوچكتر از كبك كه تيهو نيز گويند . نموك ( namuk ) ا . پ . هدف و نشانهء تير . نموم ( namum ) ص . ع . سخن چين ورغلاننده و آراينده سخن را بدروغ . نمون ( nemun ) و ( nomun ) ا - ص . پ . هادى و دليل و نماينده . و رهنمون : هادى راه . و نصيحت‌نمون : ناصح و پند دهنده . نمون ( nammuna ) ع . ج . نم . نمونه ( namune ) و ( nemune ) و ( nomune ) و نمويه ( namuye ) و ( nomuye ) ا . پ . جزء كوچك و مقدار اندك از هر چيزى كه بدان مىنمايانند همهء آن چيز را و هر چيزى كه بواسطهء آن چيز ديگرى را بنمايانند و آشكار سازند و نشان و علامت . و شكل و هيئت . و طرح و طرز . و عرض سپاه . و شبه و مانند . و ناتمام و ناقص و به كار نيامده و زشت و باژگونه . نمه ( namah ) ا . ع . حالتى شبيه بحيرت و سرگشتگى ، و الفعل من سمع ، تقول منه : نمه الرجل نمها . نمى ( nami ) ا . پ . نمناكى و ترى و مرطوبى و سردى . نمى ( namy ) م . ع . نميت الحديث اليه نميا ( از باب ضرب ) : اسناد كردم و برداشتم آن حديث را بسوى وى . و نميت فلانا الى ابيه : نسبت دادم فلان را بسوى پدرش . و نميت الشيئ على الشيئ : بلند كردم آن چيز را بر آن چيز . و نميت النار : بلند كردم آتش را و برافروختم آن را . و نمى الرجل : فربه شد آن مرد . و نمى الماء : برآمد و بلند گرديد آب . و نمى الحديث : برداشته شد آن حديث . و نمى الصيد : غايب شد آن شكار و دور گرديد به نحوى كه ديده نمىشود . و نميت الحديث : منسوب كردم آن حديث را بسوى كسى و رسانيدم آن را بوجه نيكويى و اصلاح . و نيز نمى : افزون شدن رنك و گران گرديدن نرخ . نمى ( namy ) و ( nomiyy ) م . ع . نمى المال و غيره نميا و نميا و نماء و نمية : بسيار شد مال و جز آن و زياد گرديد . نمى ( nam ) ع . ج . نماة . نمى ( nomm ) و ( nommiyy ) ا . ع . ناراستى و دغلى . و عيب . و دشمنى . و سرشت . و سنك ترازو . و پشيز و يا درم كه در آن آميزش مس و يا ارزيز بود . ج : نمامى ( nam m ) و ( nam miyy ) . و گوهر مرد و نژاد آن . و ما بها نمى : يعنى نيست در آن خانه كسى . نمية ( namiyyat ) م . ع . نمى نميا و نميا و نمية . ر . نمى ( namy ) و ( nomiyy ) . نمية ( nomiyyat ) ا . ع . واحد نمى يعنى يك پشيز و يا درم كه در آن آميزش مس و يا ارزيز بود . و نيز نمية : فاختهء ماده . نميج ( namij ) و نميچ ( namic ) ا . پ . صندلى و تخت و مسند و كرسى و نموزش . نميد ( namid ) پ . ح . م . نميدن . ا . نمكشيده . نميد ( nomid ) پ ح . م . نميدن . ص . نااميد و مأيوس و نوميد و بدكار و بيچاره . نميدن ( namidan ) ف ل - م . پ . نم كشيدن و مرطوب شدن . و ميل كردن و توجه نمودن بسوى كسى و يا چيزى . نميدن ( nomidan ) ف م - پ . نااميد شدن و مأيوس گشتن . نميده ( namide ) ص . پ . نم كشيده . و توجه نموده و ميل كردن . نميده ( nomide ) ص . پ . نوميد شده و مايوس گشته . نميدى ( nomidi ) ا . پ . يأس و نااميدى . نمير ( namir ) ص . پ . سست و نابكاز . و حريص و آزمند . و پرخوار و شكم